Precies een jaar geleden schreef ik in mijn eerste brief aan u dat ik ben gaan zoeken naar het antwoord op de vraag wie u eigenlijk was. Hoe zag uw leven eruit en hoe heeft dit tot het einde geleid?
Inmiddels ben ik beland in 1912, het jaar waarin u zeventien bent geworden, uw getuigschrift van de Zeevaartschool hebt gekregen, liefdesbrieven schrijft aan “Mijn eenigste liefste Fie” (Sophia Ides) en voor het eerst naar Nederlands-Indië vertrekt als stuurmansleerling op de grote vaart. De tweede fase van uw leven is aangebroken. Ik ben heel benieuwd wat ik daar het komende jaar over ga ontdekken.
Dit onderzoeken en schrijven heeft me voor mijn gevoel dichter bij u gebracht. Ik weet nu meer van u en van de tijd waarin u bent opgegroeid, dan ik wist voordat ik hieraan begon. Ik maak me geen illusies: natuurlijk blijft er veel meer dat ik níet over u weet, dan wel. Ik benader u misschien, maar helaas zal ik u nooit echt bereiken. Het geeft me desondanks toch veel vreugde dit na te streven. Ik leer de grootvader die ik nooit in mijn leven gehad heb een beetje kennen, en hoop, op mijn manier, eraan bij te dragen dat u en uw inspanningen voor het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog niet vergeten zullen worden.
Dat u en uw verzetsgroep niet vergeten worden is vooral te danken aan de stichting Vloeiweide. Sinds 1976 organiseert deze stichting de jaarlijkse herdenking het ‘Drama op de Vloeiweide’, want dat was het: een verschrikkelijk drama.
Mijn neef, Onno Brautigam, de jongste zoon van Evert, uw oudste zoon spant zich al meer dan 35 jaar in als bestuurslid van deze stichting. Op de website van herdenkingvloeiweide.nl is te lezen wat zijn motief is en dat van de andere bestuursleden om zich hiervoor in te zetten: zowel als eerbetoon aan degenen die gesneuveld zijn, als de wens en de hoop dat we niet uit het oog verliezen hoe afschuwelijk oorlog en hoe kostbaar vrede is.[1]
Ook de kinderen van de Sint Bavoschool in Rijsbergen zijn nauw betrokken bij het levend houden van de herinneringen. De leerlingen van groep zeven en acht zorgen voor het onderhoud van het Vloeiweide monument en krijgen gastlessen hierover.
Het Vloeiweide monument is in 1994 geplaatst ter gelegenheid van de vijftigjarige herdenking. Het bestaat uit een bakstenen gedenkmuur op de restanten van het fundament van de boswachterswoning op het landgoed ‘De Vloeiweide’, in Rijsbergen (gemeente Zundert), waar zich de eerste akte van het drama heeft afgespeeld. Op een natuurstenen plaquette is te lezen wat er gebeurd is en wie daar op 4 oktober 1944 en de dag erna op de Kogelvanger in het Mastbosch bij Breda zijn omgekomen.[2]
De jaarlijkse herdenking vindt dit jaar plaats op zondag 4 oktober 2026 en zal, zoals gebruikelijk, bestaan uit een stille tocht naar het monument, waar de plechtige herdenking plaats zal vinden.[3]
Ik ben zelf voor het laatst bij de vijftigste herdenking geweest. In mijn leven hebben zich precies in de eerste week van oktober gebeurtenissen voorgedaan die ik jaarlijks wil vieren en herdenken. Aanstaande zondag wordt bijvoorbeeld de tiende verjaardag van mijn oudste kleinkind, Finn van Huijkelom Brito, gevierd. Toch heb ik dit jaar gekozen om bij zijn verjaardagsfeest verstek te laten gaan en de herdenking bij te wonen.
Als ik ergens dichtbij u kan komen, dan is het misschien wel daar.
Illustraties
- Rijsbergen, Vloeiweide monument, overzicht[4]
- Rijsbergen, Vloeiweide monument, plaquette[5]
- Rijsbergen, Spreekgestoelte[6]
- Breda, Paul Windhausenweg 9, Breda, plaquette[7]
- Kalender week 40, 2026, Sint Bavoschool[8]
- Plaquette Kogelvanger Mastbos
[1] https://herdenkingvloeiweide.nl/stichting-vloeiweide/
[2] https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/1074/rijsbergen-vloeiweide-monument
[3] https://herdenkingvloeiweide.nl/nieuws/agenda-herdenking-2026/
[4] https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/1074/rijsbergen-vloeiweide-monument. Foto www.dedrieheerlijkheden.nl
[5] https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/1074/rijsbergen-vloeiweide-monument. Foto www.dedrieheerlijkheden.nl
[6] https://herdenkingvloeiweide.nl/over-ons/. Foto Charles van Campenhout.
[7] https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/3564/breda-vloeiweide-monument. Foto Adriaan Seelen/NKvB
[8] https://www.spoz.nl/img/content/Kalender-Bavo-26-27-site.pdf. Screenshot
